English |  BSL | Hepgor gwe-lywio |  Testun yn Unig |  Newid maint y testun  A A A

Pontŵn ar Draeth Llanelli yn dwyn oes aur yr harbwr i gof 

     

Mae pontŵn rhydlyd sy’n pwyso tunelli wedi dod i'r lan ar draeth Llanelli.

 

Ym mis Chwefror, torrodd y pontŵn yn rhydd o'r cadwyni trwm oedd yn ei angori tua 100 llath o'r traeth.

Gwnaed y pontŵn gan Spencer Davies Engineering ac fe gafodd ei osod gan ei berchenogion, Ymddiriedolaeth Harbwr Llanelli gynt, corff a ddiddymwyd pan werthwyd tiroedd yr Ymddiriedolaeth i Gyngor Bwrdeistref Llanelli gynt ar ddechrau'r 1990au.

 

Mae’r pontŵn wedi cael ei symud o ben dwyreiniol traeth Llanelli oherwydd bod perygl y gallai'r llanw uchel nesaf ei ysgubo i'r môr gan achosi perygl i gychod yn yr aber neu longau ar fôr Iwerydd.

 

Cafodd y pontŵn metel ei osod gan yr Ymddiriedolaeth 40 mlynedd yn ôl, yn lle'r hen rai pren a godwyd pryd y ffurfiwyd Ymddiriedolaeth yr Harbwr yn 1890 neu oddeutu hynny a phryd oedd hyd at 2,000 o longau mawr yn galw yn harbwr Llanelli bob blwyddyn.

 

Ei ddiben oedd cynnig lloches i bobl a oedd yn cael eu dal ar y banciau tywod uchel gyferbyn â thraeth Llanelli ac yn methu cyrraedd y tir oherwydd y sianel ddofn a ffurfiwyd gan wal gyfeirio Machynys a oedd yn creu llwybr dwfn i'r môr o Lanelli ar hyd yr arfordir i Borth Tywyn ac allan heibio i Ben Pyrod.

 

Bylchwyd y wal gyfeirio fwy na 30 mlynedd yn ôl ac mae’r sianel ddofn wedi ymledu i’r aber sy’n golygu nad oes angen cael pontŵn ar gyfer pobl sy’n sownd. 

 

Yn ôl llefarydd ar ran yr RNLI mae agor Parc Arfordirol y Mileniwm a'r defnydd helaeth o'r llwybr arfordirol o'r Bynea i Ben-bre yn system rhybuddio cynnar naturiol i unrhyw rai sy'n crwydro i'r aber ac yn cael eu dal gan y llanw. Mae’r cartrefi ar yr arfordir yn Llanelli a ger y Ganolfan Ddarganfod yn arbennig o ddefnyddiol, meddai. 

 

"Ceir golygfeydd gwych o'r tai hyn uwchlaw'r aber ac mae modd gweld pobl a all fod yn cael anhawster.

"Roedd yn bwysig symud y pontŵn o'r traeth oherwydd, pe bai'r llanw wedi'i godi a'i olchi allan i'r môr, fe allai fod yn berygl difrifol i longau."

 

Yn ogystal, eglurodd y llefarydd fod dau fad achub cyflym newydd gan yr RNLI ym Mhorth Tywyn wedi gwella'r amser ymateb ac nad oedd angen pontŵn ynysig bellach.

 

Dywedodd Ron Cant, llefarydd ar ran gwasanaethau hamdden y Sir fod arwyddion ym mhob rhan o Barc Arfordirol y Mileniwm yn rhybuddio ymwelwyr am beryglon y llanw cyflym.

 

"Ni fu'r pontŵn erioed yn un o gyfrifoldebau'r Cyngor Sir a gofynnwyd i ni ei symud oherwydd bod pobl ifanc meddw ar y pontŵn yn sarhau ymwelwyr â'r parc ac, ar adegau eraill, wedi tanio tân gwyllt at bobl oedd yn cerdded ar y promenâd."

Follow us on Facebook

 

Tudalen wedi ei diweddaru ar 20/3/2012