English |  BSL | Hepgor gwe-lywio |  Testun yn Unig |  Newid maint y testun  A A A

Ei hanes yn fyr 

Deddfwriaeth Rheoli Adeiladu

Cafwyd y ddeddfwriaeth rheoli adeiladu gyntaf yn Lloegr ar ôl Tân Mawr Llundain yn 1666 pryd y lledodd y tân yn gyflym rhwng adeiladau. Yn fuan wedyn yn 1667, cyflwynwyd Deddf Adeiladu Llundain oedd yn ceisio cael adeiladau a allai wrthsefyll tân i ryw raddau.

The Great Fire of London, with Ludgate and Old St. Paul's, oil on canvas, ca. 1670, by an unknown artist (public domain)

Yn ystod y Chwyldro Diwydiannol roedd y trefi'n tyfu'n gyflym ac yn wynebu problemau tebyg a dros y can mlynedd a hanner nesaf dechreuodd trefi a dinasoedd gyflwyno eu rheolau nhw eu hunain. Fel canlyniad, cynyddodd hyd a lled y ddeddfwriaeth i fynd i'r afael â materion megis adeiladu waliau cydrannol, draenio, materion iechydol ac ati. Gan fod cynifer o ddeddfau lleol roedd y safonau'n amrywio'n fawr ar draws y wlad ac o ganlyniad roedd y ddeddfwriaeth yn mynd yn ddryslyd ac yn anghyson ledled y wlad.


Deddf Iechyd y Cyhoedd 1875

Er mwyn sicrhau cysondeb daeth Deddf Iechyd y Cyhoedd i rym yn 1875.

Roedd y Ddeddf yn mynnu bod awdurdodau trefol yn llunio is-ddeddfau ar gyfer strydoedd newydd ac yn rhoi ystyriaeth i'r canlynol:
saernïaeth adeiladau, gan sicrhau sefydlogrwydd ac atal tanau, y draenio a darparu gofod o gwmpas adeiladau, er mwyn iechyd pobl.

Yn ateb, cyhoeddodd y Bwrdd Llywodraeth Leol yr is-ddeddfau model cyntaf ar gyfer strydoedd ac adeiladau newydd a fyddai'n ganllaw i'r awdurdodau trefol wrth iddynt lunio'u his-ddeddfau nhw eu hunain. Estynnwyd yr is-ddeddfau hyn ymhellach yn 1905 i gwmpasu'r holl wlad.


Deddf Iechyd y Cyhoedd 1936

Roedd Deddf Iechyd y Cyhoedd 1936 wedi cyflwyno cyfres unigol a model o reolau ynghylch adeiladwaith a chyflwr adeiladau, ynghyd â defnyddio Safonau Prydain i ddangos bod adeiladau'n cydymffurfio'n foddhaol. Roedd hwn yn gam pwysig ymlaen at y ddeddfwriaeth sydd gennym heddiw ond yn yr un modd â'r holl is-ddeddfau blaenorol, roedd hwn yn fabwysiadol yn hytrach nag yn orfodol. Felly roedd gan amryw o awdurdodau lleol eu his-ddeddfau nhw eu hunain mewn grym o hyd, a arweiniodd eto at safonau amrywiol ar draws y wlad.

Arweiniodd y sefyllfa anfoddhaol uchod yn y pen draw at gyflwyno'r rheoliadau adeiladu cenedlaethol cyntaf ar gyfer Cymru a Lloegr yn 1966. Am y tro cyntaf roedd y gofynion ynddynt yn orfodol ac felly nid oedd dim allai'r awdurdodau lleol wneud ond eu gorfodi.

Tan 1980 roedd cost darparu'r Gwasanaeth Rheoli Adeiladu yn cael ei dalu'n gyfan gwbl gan y trethdalwyr. Roedd llywodraeth y dydd yn ystyried bod hyn yn annheg a chyflwynodd drefn oedd yn golygu bod yr ymgeiswyr yn talu'r ffioedd.


Deddf Adeiladu 1984

Yn 1984 daeth y Ddeddf Adeiladu i rym a chadarnhau amryw o ddeddfau oedd yn berthnasol i reoli adeiladu.


Rheoliadau Adeiladu 1985 hyd heddiw

Cyflwynodd Rheoliadau Adeiladu 1985 gysyniad o Ddogfennau Cymeradwy, a roddai fwy o hyblygrwydd yng ngwaith dylunio adeiladau.

Safonau heddiw, Rheoliadau Adeiladu 2000 a ddaeth i rym yn Ionawr 2001. Gwnaed y rhain o dan Ddeddf Adeiladu 1984.

Mae'r rheoliadau adeiladu yn parhau i gael eu hailgyhoeddi a'u diwygio. Mae'r rheoliadau presennol yn cynnwys mesurau o ran mynd i'r afael â materion mwy diweddar megis arbed ynni a gwella mynediad a chyfleusterau i bobl ag anableddau.


Cysylltwch â ni 


Uned Rheolau Adeiladu, Adeilad 16, Parc Dewi Sant, Heol Ffynnon Job, Caerfyrddin, SA313HB

Ffôn: 01267 246012 / 246015
e-bost: rheolaeth.adeiladu@sirgar.gov.uk 

l Gweld yr holl fanylion cyswllt cynllunio

Tudalen wedi ei diweddaru ar 02/9/2013